فیلر و افزودنی بتن در آیین نامه بتن ایران جیست؟ سئوالیست که بارها در حیطه بتن شنیده می‌شود. اما با مطالعه مقالات علمی همکاران تولیدکننده بتن این بحث را بسیار مفصل دیده‌ام. در این زمینه نظرات مختلف متخصصین به چشم می‌خورد. اما هدف از این مطالعه کوتاه و اجمالی بررسی نقش پوکه پوزولان سبکدانه کانیار به عنوان یک افزودنی در بتن است. مطمینا پست« فیلر و افزودنی بتن چیست » تنها گام اولیه در مطالعه کتابخانه‌ای این موضوع است. لازم می‌دانم از مدیریت شرکت فراز پایه بابت منبع مطالعاتی پست حاضر تشکر کنم. در صورتی که ایده و نظر خاصی در این زمینه دارید خوشحال می‌شویم نظرتان را برای ما بفرستید.

فیلر و افزودنی بتن 

فیلر و افزودنی بتن چیست برای رسیدن به جواب و بررسی نظر آیین نامه بتن ایران در این زمینه، سراغ مطلب علمی تحت عنوان «نقش فیلر در آب بندی بتن» رفتیم. در این پست بخشی از این مطلب ارایه می‌گردد.

طبق آیین نامه بتن ایران فیلر یا مواد پرکننده جزء افزودنی‌های معدنی خنثی تقسیم بندی می‌شوند. این در حالی است که  فیلرهایی مانند سیلیس میکرونیزه از روش فعل و انفعالات شیمیایی سبب افزایش مقاومت بتن نخواهند شد. مصرف فیلرها موجب بهتر شدن میزان چسبندگی بتن می‌شود. البته به تنهایی کمبود ریزدانه در آنها دیده می‌شود. فیلرها یا پرکننده‌ها در بسیاری از موارد تولید بتن نقش سنگدانه‌های بتن را تامین می‌نمایند.

با توجه به تحقیقات خارجی آثار مواد پرکننده فقط مختص خصوصیات فیزیکی بتن نمی‌باشد. محققین حتی تاثیر آن را بر خواص شیمیایی خمیر سیمان مورد بررسی قرار دادند. مواد کربناته نیز جز همین دسته از پرکننده‌ها تلقی می‌شود. هر چند که اثرات شیمیایی مثبت آن در افزودن به بتن بررسی می‌شود.

در ادامه سوال فیلر و افزودنی بتن چیست نویسنده  اشاره می‌کند در ایران متخصصین صنعت بتن بر این باور هستند که بکار بردن میکرو سیلیس یا همان دوده سیلیسی نه تنها دارای آثار فیلر در بتن است بلکه سبب کاهش نفوذپذیری بتن نیز خواهد شد. اما از نظر علمی این رویکرد اشتباه است. زیرا دوده سیلیسی یا میکرو سیلیس در بتن نه تنها موجب کاهش نفوذپذیری در بتن نمی شود، بلکه میکرو سیلیس با هیدروکسید کلسیم خمیر سیمان واکنش نشان می‌دهد. این واکنش سبب می‌شود که نفوذپذیری بتن و خمیر سیمان افزایش یابد.

واکنش میکروسیلیس و هیدروکسید کلسیم خمیر سیمان، باعث ایجاد ملکول‌های سیلیکات کلسیم هیدراته می‌شود. با تشکیل این پیوند، افزایش مقاومت فشاری خمیر سیمان را شاهد خواهیم بود. اما به علت کوچک‌تر شدن ملکول تشکیل شده، از نظر ابعاد نسبت به ملکول هیدروکسید کلسیمی که جای آن را در خمیر سیمان می‌گیرد؛ نهایتا فضاهای میکروسکوپی در خمیر سیمان بیشتر شده و نفوذپذیری بتن نیز رو به افزایش می‌رود.

در نهایت درباره موضوع فیلر و افزودنی بتن در آیین نامه بتن ایران پیشنهاد نگارنده در جهت رفع این مشکل این است: در زمان افزودن میکروسیلیس به بتن، استفاده از یک ماده پرکننده طبق تعریف آیین نامه بتن راه حل مناسبی است. این ماده پرکننده باید بدون هیچ واکنش شیمیایی تنها نقش پرکنندگی فضاهای خالی ایجاد شده را داشته باشد. ضمنا می‌دانیم که این فضاها بخاطر واکنش میکروسیلس با خمیر سیمان به وجود می‌آید.