مصرف پومیس پوزولانی در صنعت نقش بالایی را به خود اختصاص داده است. پومیس به عنوان نوعی کانی سیلیسی امروزه نقش بسیار عمده‌ای در صنعت ساختمان دارد. پامیس در بتن‌های پیش ساخته و بلوک‌های بتنی سبک و انواع فیلتراسیون نقش دارد. فیلتراسیون روغن‌های پتروشیمی تا قند و شکر و روغن نباتی و آبمیوه‌ها را شامل می‌شود.

مصرف پومیس پوزولانی

مصرف پومیس پوزولانی صنایع مرغداری و مکمل‌ها و خوراک دام و طیور و بسیاری دیگر از صنایع در سطح جهان راه پیدا کرده است.

امروزه بلوک‌های بتن پامیس که از پومیس‌های 5/0 تا 6 میلیمتر در تولید آنها استفاده می‌شود. مقاومت این نوع بتن 2 برابر بلوک‌های بتن معمولی است.

در حالی که وزن آنها نسبت به بلوکهای بتنی معمولی 4 برابر سبکتر است. بتن پومیسی در برابر زلزله نیز بسیار مقاومتر است.

از نظر صدا و حرارت و برودت نیز عایق بسیار خوبی است. بیشتر مصارف پومیس در حالت منبسط شده آن می باشد. عمده زمینه‌های کاربری پومیس را می‌توان به صورت جدول زیر خلاصه کرد:

 

میزان مصرف پومیس در زمینه های گوناگون مصرف

زمینه پومیس مورد استفاده در جهاندرصد پومیس مصرف شده
عایق کاری و ساختمان سازی53
کشاورزی14
پرکننده‌ها و نگهدارنده‌ها14
فیلتر و صافی8
سایر موارد11

 

پومیس دانه بندی‌شده

پومیس منبسط شده دانه بندی در موارد زیر کاربرد دارد:

  • تهیه بتن سبک وزن،
  • پرکنندگی،
  • عایق حرارتی و صوتی،
  • کشاورزی
  • به عنوان صافی (فیلتر کردن)
  • ساینده

پومیس را می‌توان به نسبت‌های مختلف با سیمان مخلوط کرد. از آن قطعه‌های سبک وزن تهیه کرد. ملات پومیس از ملات سیمان سبکتر، هدایت گرمایی آن کم و جذب آن بیشتر است.

پومیس در رنگ سازی، پلاستیک، لاستیک و عایق بندی فضای خالی دیوارهای دو جداره نیز به کار می‌رود.

از پومیس منبسط شده برای تهیه صافی‌های مختلف استفاده می‌شود. جهت جدا کردن باکتری‌ها و جلبک‌ها در تصفیه خانه‌های سازمان‌های آب استفاده می‌شود.

این صافی‌ها برای پالایش آب میوه‌ها، شربت‌ها و کارخانه تولید شکر استفاده می‌گردد.

عایق حرارتی

صفحات پومیسی که مخلوط پومیس، آزبست و یک ماده چسباننده نظیر گچ می‌توان تهیه نمود. این صفحات وزن کم دارند. به عنوان عایق‌های خوب حرارتی و صوتی به کار می‌روند.

صفحات جذب صدا، از مخلوط پومیس و آزبست پرس شده تهیه می گردند. از آن به منظور عایق بندی مخازن و لوله‌ها تا دمای 1000 درجه سانتی گراد استفاده می شود.

بعد از خرد شدن و دانه بندی بر اساس خواص فیزیکی خود، کاربردهای مختلفی از قبیل زیر دارد:

  • ریخته گری،
  • ساینده در صابون،
  • واکس،
  • پاک کننده،
  • تزیین،
  • سنگ های دکوری،
  • پوشش وسایل بازی گلف

کاربرد پومیس در شیمی:

  • در شیمی منبع سیلیس برای واکنش با آهک و تولید عایق‌های کلسیم-سیلیکات،
  • منعقد کننده سرباره‌ها،
  • پاک کننده سیلیس از اسید هیدروفلوریک
  • مورد استفاده در تولید اسید فسفریک خوراکی در فرایند تر

مصارف صنعتی

پومیس منبسط به دلیل خواص مختلفی که دارد مصارف متنوعی در صنایع مختلف می باشد. بیشتر این خواص در بخش مصارف ساختمانی و باغبانی اشاره شده است.

در مقایسه با ورمیکیولیت، پومیس رطوبت نما نمی‌باشد. در حالی که قادر به حفظ آب و مواد غذایی در حد ثابت در خود می‌باشد. آنها را از مایعات جذب می‌کند نه از محیط . این خاصیت باعث به کارگیری آن در عایق‌های سرمایی می شود.

طبیعت مضر پومیس منبسط و فرآوری دقیق آن باعث ایجاد فضاهای خالی کافی در آن شده که منجر به کاربرد آن در فرآیندهای فیلتراسیون می‌گردد.

عایق کاری در دماهای پایین

مهمترین کاربرد پومیس در دماهای خیلی پایین، استفاده از آن در عایق کاری و نگهداری مخازن است. مخازنی قابل حمل و نقل نظیر تانکرها جهت نگهداری اکسیژن مایع، نیتروژن، آرگون، گاز طبیعی و دیگر گازهای صنعتی که به شکل مایع نگهداری می‌شوند، می‌باشد.

دمای این گازهای مایع از 33- درجه سانتیگراد برای آمونیاک تا 269- درجه سانتی گراد برای هلیم متغیر است. لذا محدوده بکارگیری پومیس در عایق کاری در دماهای پایین تر از صفر درجه تا 270- درجه سانتی گراد خواهد بود.

در زمینه کاربرد در دماهای پایین، از پومیس در تقطیر هوا و به منظور تولید اکسیژن، نیتروژن و گازهای نادر نیز استفاده می‌شود. همچنین از پومیس در پر کردن لایه بین دیواره خارج و داخل مخازن حمل و نگهداری مایعات یا برج های تولید استفاده می گردد.

مزیت پومیس نسبت به سایر عایق‌ها این است که پس از تغییر مخزن، مجددا قابل استفاده می‌باشد.

در کشورهای اروپایی بیشتر از فوم های پلاستیکی استفاده می شود، ولی هنوز هم پومیس در عایق کاری در دماهای پایین کاربردهای فراوانی دارد.

عایق کاری در دمای بالا

عایق پومیسی در صنایع فولاد و ریخته گری از قبیل سرباره ها کاربرد دارد. در مواد ذوب شده‌ای که سریعا از پاتیل‌ها سر ریز می‌نمایند و یا در قالب‌های گداخته.

بالاخره پامیس در ماسه ریخته گری به عنوان عامل CUSHION بکار برده می‌شود.

پوکه معدنی در ساخت قطعات و آجرهای نسوز به کار می روند.

همچنین در مصرف پومیس پوزولانی می‌توان اشاره کرد، پومیس دانه بندی شده منبسط یا خام به داخل پاتیل‌ها و بر روی سطوح فلز گداخته ریخته می‌شود. ذرات پومیس با کف و تفاله‌های روی مواد مذاب ترکیب شده.  برداشتن سرباره از روی مواد مذاب به سهولت انجام می‌گیرد.

پومیس به علت داشتن خاصیت نسوزی که تا 1100 درجه سانتی گراد مقاوم است، در صنایع نسوز در تهیه بلوک‌ها و آجرهای نسوز مورد استفاده قرار می‌گیرد.

کمیته تحقیق پژوهش سبکدانه کانیار

زمستان94