ویژگی‌های پوکه معدنی چیست؟ در پست‌های گذشته درباره پوکه معدنی مطالب زیادی ارایه کردیم. امروز بطور کلی درباره‌ی مشخصات و ویژگی‌های پامیس صحبت می‌کنیم. در صورتی که نظر یا ایده خاصی در این باره دارید یا اینکه تحقیقات مرتبط با موضوع حاضر در اختیار دارید؛ بخش مشاوره و تحقیق سبکدانه کانیار آماده همکاری و پاسخگو به سوالات می‌باشد.

ویژگی‌های پوکه معدنی

ویژگی‌های پوکه معدنی یا پومیس چیست؟ پوکه معدنی یا پومیس یک شیشه سیلیسی حفره دار آتشفشانی است. پومیس به صورت انفجاری از دهانه آتشفشان‌ها خارج می‌شود. دانه‌های درشت‌تر پومیس به رنگهای سفید، خاکستری، صورتی، زرد کمرنگ یا قهوه‌ای دیده می‌شود.

دانه‌ریزتر از 2 میلی‌متر را پومیسیت. دانه درشتتر از 2 میلی‌متر را پومیس می‌نامند. به علت آن که در ترکیب پومیس و پومسیت مقدار زیادی گاز و بخار آب باشد حجم آنها نسبت به وزنشان خیلی بیشتر است. معمولا وزن مخصوص آنها کمتر از 1 کیلوگرم بر متر مکعب است.

طبقه بندی سبکدانه‌های پومیس

انواع پامیس

سبکدانه‌های پومیس بر اساس کاربرد به 3 دسته زیر طبقه بندی می‌شود:

  • سبک دانه پومیس مورد مصرف در بتن‌های سازه‌ای، که باید ویژگی‌های آن مطابق استاندارد باشد.
  •  سبک دانه پومیس مورد مصرف در بلوک‌های بنایی بتنی، که باید ویژگی‌های آن مطابق استاندارد باشد.
  • سبکدانه پومیس مورد مصرف در بتن‌های عایق حرارتی، که باید ویژگیهای آن مطابق استاندارد باشد.

خواص پوکه معدنی چیست؟

  • چگالی کم
  • رسانایی ضعیف
  • خنثی بودن
  • غیرقابل احتراق بودن
  • سختی کم،
  • قابلیت جذب و مقاومت (نسبت به سایر اگراگات ها نظیر ورمیکولیت) در صنایع مختلف
  • دانسته کم
  • سازگاری با حرارت
  • هزینه کم
  • کیفیت عایق بندی حرارتی و صوتی
  • مقاومت در برابر آتش، رطوبت و حیوانات موزی
  • ویژگی پوزولانی

اگر بخواهیم به موارد بیشتری از ویژگی‌های پوکه معدنی بپردازیم پیشنهاد می‌کنم به کاربرد پومیس نیز بطور خلاصه اشاره کنیم:

برای مطالعه بیشتر: کاربرد پوکه معدنی چیست

ویژگی‌های پومیس طوری است که در موارد زیر مورد استفاده قرار می‌گیرد:

  • کشاورزی و باغبانی
  • عایق کاری در دماهای پایین
  • عایق کاری در دمای بالا
  • در صنایع ریخته گری
  • تولید مواد منفجره
  • در صافی‌ها و فیلترها
  • رشد و تکثیر گیاهان
  • اصلاح خاک و چمن
  • رشد و پرورش بذر
  • کشت هیدروپونیک
  • سرامیک
  • مصالح ساختمانی
  • قطعات ساختمانی
  • پلاستر های ساخته شده معمولی
  • پلاسترهای ویژه
  • عایق های پرکننده بنایی
  • آجرهای عایق صوتی
  • پوشش های سقف
  • عایق کاری کف
  • عایق کاری بتن سبک
  • پوشش های لوله
  • سنگ نما
  • پرکننده
  • حمل کننده
  • جذب کننده

مشخصات دیگر پومیس 

از آنجائیکه پومیس تا بیش از 1000 درجه سانتی گراد در برابر حرارت مقاوم می‌باشد. در صنایع ذوب فلزات و ریخته‌گری به عنوان سرباره‌گیر و نگهداری حرارت پاتیل‌ها در حد مورد نیاز بسیار مناسب می‌باشد.

مواد شیمیایی و اسیدها بر آن بی‌اثرند. به دلیل تخلخل و قدرت جذب و نگهداری بالایی که دارد در تهیه خاک‌های مخصوص برای پرورش گل و کلا کشاورزی مصرف می‌شود.

پومیس به علت خنثی بودن تاثیری بر فرآورده نهایی ندارد. از این رو جزو لیست فرآورده‌های مجاز شیمیایی و غذایی آمریکا می‌باشد.

خواص پوکه معدنی پوزولانی سبکدانه کانیار 

کاربرد و ویژگی‌های پوکه معدنی

پوکه معدنی پوزولانی سبکدانه کانیار مطابق با تعاریف و طبقه‌بندی استاندارد ملی ایران به شماره 16096 “سبکدانه پومیس ” نامیده می‌شود. این سبکدانه در دو تیپ پودری و دانه بندی تقسیم می‌شود.

ضمنا مورد مصرف در عمل آوری داخلی بتن مطابق با استاندارد ملی ایران به شماره 20584 است. دانه بندی سبکدانه کانیار (سبک دانه مورد مصرف در بتن سازه ای مطابق با استاندارد ملی ایران به شماره  4985 و مبحث 9 مقررات ملی ساختمان ) طی آزمایشات تجربی در موارد زیر کاربرد دارد:

  • قابلیت استفاده در ساخت قطعات پیش ساخته بتنی (با مقاومت فشاری 28 روزه 28 مگاپاسکال با وزن مخصوص 1800 )،
  • فوم بتن
  • ساخت بلوک
  • فیلر در بتن خودتراکم

با توجه به ویژگی پوزولانی طبیعی پوکه معدنی کانیار مطابق با استاندارد ملی ایران به شماره 3433 و تحقیقات صورت گرفته کاربرد عمده‌ی پودری پومیس پوزولان کانیار در بتن خودتراکم و بتن پیش ساخته صرفه اقتصادی را با کاهش مدت دوره نگهداری رطوبتی به همراه دارد.

لازم به ذکر است شاخصه پوزولانی این ماده مطابق با ASTM C618  رده‌یN  می باشد.

در بحث معرفی ویژگی‌های پوکه معدنی بهتر است به تعریف پوزولان و انواع آن اشاره‌ای داشته باشیم. زیرا خاصیت پوزولانی یکی از ویژگی‌های مهم پوکه معدنی سبکدانه کانیار است.

پوزولان چیست

در تعریف پوزولان می‌توان گفت که پوزولان‌ها مواد سیلیسی آلومین داری هستند. این مواد به خودی خود چسبانندگی کمی دارند. یا در موارد بسیار یدارای چسبندگی نیستند. اما بصورت گرد نرم  و در مجاورت رطوبت و در دمای معمولی با هیدروکسید سدیم واکنش شیمیایی نشان داده. حاصل این ترکیبات دارای خواص بتنی می‌باشد.

انواع پوزولان‌ها

انواع پوکه معدنی

انواع پوزولان را می‌توانیم به دو دسته طبیعی و شیمیایی تقسیم بندی کنیم.

پوزولان طبیعی

پوزولان طبیعی به خاک‌های دیاتمه‌دار، شیل و چرتهای اوپالینی، توف‌های آتشفشانی، خاکسترهای آتشفشانی و پوکه‌ سنگ‌های طبیعی نمونه‌هایی از انواع پوزولان است. هر کدام از پوزولان‌ها به صورت کلسینه شده یا نشده به کار برده می‌شود.

پوزولان‌های طبیعی به دسته‌های زیر تقسیم می‌شود. این بخش در ادامه بحث ویژگی‌های پوکه معدنی توضیح داده می‌شود :

مواد با منشا آتشفشانی

تمام رسوبات آذری آواری از خود فعالیت پوزولانی نشان نمی‌دهند،
بلکه آنهایی که اسیدی هستند، حالت شیشه‌ای دارند.  همچنین حاوی کانی‌های زئولیت هستند این خاصیت را دارند.

باید توجه داشت بعضی خاکسترهای آتشفشانی هم وجود دارند که هیچ گونه خواص پوزولانی نداشته. همچنین فقط به عنوان مواد دانه‌ای بی‌اثر و خنثی مورد استفاده قرار می‌گیرند. به علاوه امکان تعیین حدود فعالیت مواد از طریق آزمایش‌های میکروسکپی وجود ندارند.
نکته‌ای که مورد موافقت است این است که قسمت فعال یک پوزولان بی‌شکل بوده و یا نسبتًا زجاجی با ترکیب‌های زئولیتی هستند. آنهایی که دارای فعالیت کم هستند، نوعا به مواد کریستاله مربوط می‌شوند که در ترکیب با آهک خنثی و بی‌اثرند.

مواد با منشا آواری

مواد با منشأ آواری که میل ترکیب با آهک داشته باشند

مواد با منشا آلی

خاکهای دیاتمه مرکب از استکلتون سیلیسی بسیار ریز آلی رسوبی در آب شیرین با آب دریا متعلق به این گروهند.

مواد با منشا آذر آواری

مواد با منشاء آذر آواری موادی با منشاء مرکب ) آتشفشانی، رسوبی و آلی ( هستند که در لایه های مختلف حاوی سیلیس زیاد که گاهی به 09 درصد می رسد، ترکیب یافته اند و به طور قابل ملاحظه کاهش سرخ شدگی کمی دارند.

پوزولانهای مصنوعی

پوزولانهای مصنوعی موادی هستند که بر اثر حرارت مناسب، خواص پوزولانهای طبیعی را پیدا می کنند. (کریمی و همکاران)

انواع پوزولان‌های ایران

تعدادی از پوزولان‎های ایران که فعالیت آنها بیش از بقیه می‌باشد. در جدول زیر آورده شده‌اند. (قاضی مرادی١٣٧١)

جدول پوزولان در خواص پوکه معدنی

با توجه به جدول بالا می‌توان در بخش ویژگی‌های پوکه معدنی پوزولانی و پوزولان‌ها نتیجه گرفت بیشترین پوزولان در ایران در سبلان و تفتان و بخش‌هایی از آذربایجان شرقی می‌باشد. غنی‌ترین میزان پوزولان در سبلان موجود می‌باشد.