ویژگی‌های پوکه معدنی چیست؟ در پست‌های گذشته درباره پوکه معدنی مطالب زیادی ارایه کردیم. امروز بطور کلی درباره‌ی مشخصات و ویژگی‌های پامیس صحبت می‌کنیم. در صورتی که نظر یا ایده خاصی در این باره دارید یا اینکه تحقیقات مرتبط با موضوع حاضر در اختیار دارید؛ بخش مشاوره و تحقیق سبکدانه کانیار آماده همکاری و پاسخگو به سوالات می‌باشد.

ویژگی‌های پوکه معدنی

ویژگی‌های پوکه معدنی یا پوميس چیست؟ پوکه معدنی یا پومیس یک شیشه سیلیسی حفره دار آتشفشانی است. پومیس به صورت انفجاری از دهانه آتشفشان‌ها خارج مي‌شود. دانه‌هاي درشت‌تر پوميس به رنگهاي سفيد، خاكستري، صورتي، زرد كمرنگ يا قهوه‌اي دیده مي‌شود.

دانه‌ريزتر از 2 ميلي‌متر را پوميسيت. دانه درشتتر از 2 ميلي‌متر را پوميس مي‌نامند. به علت آن که در تركيب پوميس و پومسيت مقدار زيادي گاز و بخار آب باشد حجم آنها نسبت به وزنشان خیلی بیشتر است. معمولا وزن مخصوص آنها كمتر از 1 كيلوگرم بر متر مكعب است.

طبقه بندي سبکدانه‌های پومیس

انواع پامیس

سبكدانه‌هاي پومیس بر اساس کاربرد به 3 دسته زیر طبقه بندی می‌شود:

  • سبک دانه پوميس مورد مصرف در بتن‌هاي سازه‌اي، كه بايد ويژگي‌هاي آن مطابق استاندارد باشد.
  •  سبک دانه پوميس مورد مصرف در بلوك‌هاي بنايي بتني، كه بايد ويژگي‌هاي آن مطابق استاندارد باشد.
  • سبکدانه پوميس مورد مصرف در بتن‌هاي عايق حرارتي، كه بايد ويژگيهاي آن مطابق استاندارد باشد.

خواص پوکه معدنی چیست؟

  • چگالی کم
  • رسانایی ضعیف
  • خنثی بودن
  • غیرقابل احتراق بودن
  • سختی کم،
  • قابلیت جذب و مقاومت (نسبت به سایر اگراگات ها نظیر ورمیکولیت) در صنایع مختلف
  • دانسته کم
  • سازگاری با حرارت
  • هزینه کم
  • کیفیت عایق بندی حرارتی و صوتی
  • مقاومت در برابر آتش، رطوبت و حیوانات موزی
  • ویژگی پوزولانی

اگر بخواهیم به موارد بیشتری از ویژگی‌های پوکه معدنی بپردازیم پیشنهاد می‌کنم به کاربرد پومیس نیز بطور خلاصه اشاره کنیم:

برای مطالعه بیشتر: کاربرد پوکه معدنی چیست

ویژگی‌های پومیس طوری است که در موارد زیر مورد استفاده قرار می‌گیرد:

  • کشاورزی و باغبانی
  • عایق کاری در دماهای پایین
  • عایق کاری در دمای بالا
  • در صنایع ریخته گری
  • تولید مواد منفجره
  • در صافی‌ها و فیلترها
  • رشد و تکثیر گیاهان
  • اصلاح خاک و چمن
  • رشد و پرورش بذر
  • کشت هیدروپونیک
  • سرامیک
  • مصالح ساختمانی
  • قطعات ساختمانی
  • پلاستر های ساخته شده معمولی
  • پلاسترهای ویژه
  • عایق های پرکننده بنایی
  • آجرهای عایق صوتی
  • پوشش های سقف
  • عایق کاری کف
  • عایق کاری بتن سبک
  • پوشش های لوله
  • سنگ نما
  • پرکننده
  • حمل کننده
  • جذب کننده

مشخصات دیگر پومیس 

از آنجائيکه پومیس تا بيش از 1000 درجه سانتي گراد در برابر حرارت مقاوم مي‌باشد. در صنايع ذوب فلزات و ريخته‌گري به عنوان سرباره‌گير و نگهداري حرارت پاتيل‌ها در حد مورد نياز بسيار مناسب مي‌باشد.

مواد شیمیایی و اسیدها بر آن بي‌اثرند. به دليل تخلخل و قدرت جذب و نگهداري بالايي که دارد در تهيه خاک‌هاي مخصوص براي پرورش گل و کلا کشاورزي مصرف می‌شود.

پومیس به علت خنثي بودن تاثيري بر فرآورده نهايي ندارد. از اين رو جزو ليست فرآورده‌هاي مجاز شيميايي و غذايي آمريکا مي‌باشد.

خواص پوکه معدنی پوزولانی سبکدانه کانیار 

کاربرد و ویژگی‌های پوکه معدنی

پوکه معدنی پوزولانی سبکدانه کانیار مطابق با تعاریف و طبقه‌بندی استاندارد ملی ایران به شماره 16096 “سبکدانه پومیس ” نامیده می‌شود. این سبکدانه در دو تیپ پودری و دانه بندی تقسیم می‌شود.

ضمنا مورد مصرف در عمل آوری داخلی بتن مطابق با استاندارد ملی ایران به شماره 20584 است. دانه بندی سبکدانه کانیار (سبک دانه مورد مصرف در بتن سازه ای مطابق با استاندارد ملی ایران به شماره  4985 و مبحث 9 مقررات ملی ساختمان ) طی آزمایشات تجربی در موارد زیر کاربرد دارد:

  • قابلیت استفاده در ساخت قطعات پیش ساخته بتنی (با مقاومت فشاری 28 روزه 28 مگاپاسکال با وزن مخصوص 1800 )،
  • فوم بتن
  • ساخت بلوک
  • فیلر در بتن خودتراکم

با توجه به ویژگی پوزولانی طبیعی پوکه معدنی کانیار مطابق با استاندارد ملی ایران به شماره 3433 و تحقیقات صورت گرفته کاربرد عمده‌ی پودری پومیس پوزولان کانیار در بتن خودتراکم و بتن پیش ساخته صرفه اقتصادی را با کاهش مدت دوره نگهداری رطوبتی به همراه دارد.

لازم به ذکر است شاخصه پوزولانی این ماده مطابق با ASTM C618  رده‌یN  می باشد.

در بحث معرفی ویژگی‌های پوکه معدنی بهتر است به تعریف پوزولان و انواع آن اشاره‌ای داشته باشیم. زیرا خاصیت پوزولانی یکی از ویژگی‌های مهم پوکه معدنی سبکدانه کانیار است.

پوزولان چیست

در تعریف پوزولان می‌توان گفت که پوزولان‌ها مواد سیلیسی آلومین داری هستند. این مواد به خودی خود چسبانندگی کمی دارند. یا در موارد بسیار یدارای چسبندگی نیستند. اما بصورت گرد نرم  و در مجاورت رطوبت و در دمای معمولی با هیدروکسید سدیم واکنش شیمیایی نشان داده. حاصل این ترکیبات دارای خواص بتنی می‌باشد.

انواع پوزولان‌ها

انواع پوکه معدنی

انواع پوزولان را می‌توانیم به دو دسته طبیعی و شیمیایی تقسیم بندی کنیم.

پوزولان طبیعی

پوزولان طبیعی به خاک‌های دیاتمه‌دار، شیل و چرتهای اوپالینی، توف‌های آتشفشانی، خاکسترهای آتشفشانی و پوکه‌ سنگ‌های طبیعی نمونه‌هایی از انواع پوزولان است. هر کدام از پوزولان‌ها به صورت کلسینه شده یا نشده به کار برده می‌شود.

پوزولان‌های طبیعی به دسته‌های زیر تقسیم می‌شود. این بخش در ادامه بحث ویژگی‌های پوکه معدنی توضیح داده می‌شود :

مواد با منشا آتشفشانی

تمام رسوبات آذری آواری از خود فعالیت پوزولانی نشان نمی‌دهند،
بلکه آنهایی که اسیدی هستند، حالت شیشه‌ای دارند.  همچنین حاوی کانی‌های زئولیت هستند این خاصیت را دارند.

باید توجه داشت بعضی خاکسترهای آتشفشانی هم وجود دارند که هیچ گونه خواص پوزولانی نداشته. همچنین فقط به عنوان مواد دانه‌اي بی‌اثر و خنثی مورد استفاده قرار می‌گیرند. به علاوه امکان تعیین حدود فعالیت مواد از طریق آزمایش‌های میکروسکپی وجود ندارند.
نکته‌ای كه مورد موافقت است اين است که قسمت فعال یک پوزولان بی‌شکل بوده و يا نسبتًا زجاجي با تركيب‌هاي زئوليتي هستند. آنهايي كه داراي فعاليت كم هستند، نوعًا به مواد كريستاله مربوط مي‌شوند كه در تركيب با آهك خنثي و بي‌اثرند.

مواد با منشا آواری

مواد با منشأ آواري كه ميل تركيب با آهك داشته باشند

مواد با منشا آلی

خاكهاي دياتمه مركب از استكلتون سيليسي بسيار ريز آلي رسوبي در آب شيرين با آب دريا متعلق به اين گروهند.

مواد با منشا آذر آواری

مواد با منشاء آذر آواري موادي با منشاء مركب ) آتشفشاني، رسوبي و آلي ( هستند كه در لايه هاي مختلف حاوي
سيليس زياد كه گاهي به 09 درصد مي رسد، تركيب يافته اند و به طور قابل ملاحظه كاهش سرخ شدگي كمي
دارند.

پوزولانهاي مصنوعي

پوزولانهاي مصنوعي موادي هستند كه بر اثر حرارت مناسب، خواص پوزولانهاي طبيعي را پيدا مي كنند. (کریمی و همکاران)

انواع پوزولان‌هاي ايران

تعدادي از پوزولان‎هاي ايران كه فعاليت آنها بيش از بقيه مي‌باشد. در جدول زير آورده شده‌اند. (قاضي مرادي ١٣٧١)

جدول پوزولان در خواص پوکه معدنی

با توجه به جدول بالا می‌توان در بخش ویژگی‌های پوکه معدنی پوزولانی و پوزولان‌ها نتیجه گرفت بیشترین پوزولان در ایران در سبلان و تفتان و بخش‌هایی از آذربایجان شرقی می‌باشد. غنی‌ترین میزان پوزولان در سبلان موجود می‌باشد.