پوکه معدنی در کشاورزی امروزه جایگاه ویژه‌ای در جهان به خود اختصاص داده است. پوکه معدنی با تخلخل 60 تا 70 درصدی و سرعت پایین تجزیه می‌تواند بیش از یک دهه مورد استفاده قرار گیرد. از مزایای دیگر پوکه معدنی قیمت پایین، راحتی استریل کردن با بخار آب، امکان تجزیه پذیری در خاک و عدم مخاطره برای محیط زیست می‌باشد. حال در این مقاله از نقش پوکه معدنی در کشاورزی و کشت هیدروپونیک صحبت خواهیم کرد.

پوکه معدنی پوزولانی در کشاورزی 

پوکه معدنی پوزولانی در کشاورزی نقش بسیار مهمی دارد. محدودیت منابع آب و خاک به عنوان دو نهاده اصلی تولید محصولات کشاورزی به علاوه مشکلاتی نظیر شوری، سدیمی و ماندابی خاک مسایل مهمی هستند در کشور با آن روبرو هستیم.

با در نظر گرفتن شرایط فوق الذکر یکی از مهمترین راهکارهای خروج از این بحران‌ها کشت بدون خاک است. امروزه محدودیت کمی و کیفی منابع آب و خاک به عنوان بستر اصلی تولیدات کشاورزی در مقیاس جهانی مطرح است. در همین راستا درصد بالایی از اراضی قابل کشت در ایران به درجات مختلف با مسایل شوری، سدیمی و ماندابی بودن روبرو می‌باشند. با در نظر گرفتن این شرایط، به نظر می‌رسد اتخاذ سیاست‌های جدید و فراهم نمودن شرایط مناسب‌تر برای تامین نیاز غذایی گیاهان لازم است. در این میان مصرف پوکه معدنی یک پیشنهاد کاملا اقتصادی و علمی می‌باشد.

پومیس ویژه یک ماده معدنی است عمدتا از آلومینوسیلیکات ساخته شده است. کاربرد تجاری عمده آن در صنایع به عنوان جاذب سطحی است. این ماده به طور گسترده‌ای در صنعت برای تصفیه آب بکار برده می‌شود. در تصفیه به عنوان کاتالیزور و برای تهیه مواد پیشرفته استفاده شده. همچنین در بخش پزشکی و کشاورزی کاربرد فراوانی دارد.

پودری پوزولان سبکدانه کانیار در کشاورزی و صنعت

پودری پوزولان کانیار با مش 30-50 و بالاتر دارای موادی مانند پتاسیم، کلسیم، سدیم، آلومینیم، منیزیم، سلسیوم، فسفر، گوگرد، مس، آهن، منگنز، و … است. به عنوان بهترین مکمل دامی و کودهای کشاورزی محسوب شده. این ماده معدنی در بهره برداری و تولید بیشتر محصولات کشاورزی و دامی نقش مهمی دارد.

خواص فیزیکی و شیمیایی پومیس ویژه سبکدانه کانیار طبیعی متفاوت است. در بین نمونه‌های مختلف یک نوع خاص از آن نیز تفاوت‌هایی در خواص فیزیکی و ترکیب شیمیایی وجود دارد. در خواص فیزیکی اندازه منفذ، اندازه بلور، ظرفیت تبادلی یونی، و ظرفیت جذبی حایز اهمیت است.

موارد استفاده پومیس ویژه سبکدانه کانیار طبیعی از خواص فیزیکی و شیمیایی آنها منشا می‌گیرد. این مساله خود تابعی از ساختمان بلوری و ترکیب شیمیایی آنهاست.

کاربرد پوکه معدنی در کشت هیدروپونیک

پوکه معدنی و کشت هیدروپونیک

کاربرد پوکه معدنی در کشاورزی با کشت هیدروپونیک همراه است. قبل از هر چیز بهتر است کمی از مزایای کشت هیدروپونیک صحبت کنیم:

در تمام نقاط جهان می‌توان کشت هیدروپونیک را انجام داد. به خصوص در مناطقی که خاک نامناسب دارد. مناطقی که خاک آلوده به بیماری دارند، کشت هیدروپونیک بسیار موثر است.

یکی از مزایای کشت هیدروپونیک تراکم بالای کشت است. در مدت زمان کوتاه با بالاترین تولید، در محیط کوچک می‌توان این نوع کشت را انجام داد. بطوریکه محصولات را می‌توان در چند طبقه یا سطح بر روی یکدیگر کشت کرد.

 

با توجه به اين كه هزينه‌هاي حمل محصولات به بازار هزينه بالايي را شامل مي‌شود، مي‌توان با احداث گلخانه در مركز شهر، مقدار بعد مسافت و هزينه حمل را كاهش داد. مزارع هيدروپونيك خود صرف نظر از ارزشمندي زمين، داراي ارزش افزوده است.

با کشت هیدروپونیک و استفاده از پومیس در آن میزان کار سنگین و طاقت فرسای کشاورزی کاهش می‌یابد. فعالیت‌های مشکل آفرین زیر در کشاورزی تقریبا حذف می‌شود:

پوکه معدنی در کشاورزی و کشت

  • شخم زدن خاك
  • انجام كشت
  • ضد عفوني كردن بذر
  • آبياري و ديگر فعاليت‌هاي مرسوم و رايج، در كشت هيدروپونيك بعضاً وجود ندارد.

حفظ و نگهداري بهتر آب، امکان پذیر می‌شود. در يک طرح مناسب هيدروپونيك، آب مورد استفاده در مقايسه با كشت محصولات باغي در خاك به مراتب كاهش مي‌يابد.

کاهش مشکلات ناشی از وجود آفات و بیماری‌ها

کاربرد پوکه معدنی در کشاورزی

مشكلات ناشي از وجود آفات و بيماري‌ها کاهش می‌یابد. در كشت هيدروپونيك، نياز به ضد عفوني کم می‌شود. در سيستم‌هاي كشت در محلول غذايي مي‌توان بيماري‌هاي خاكزي گياه را به آسانی از بین برد.

در سیستم کشت هايدروپونيك احتمال مبارزه با بيماري‌هاي خاكزي انساني، كاهش مي يابد. اين امكان وجود دارد كه بيماري‌ها از فضولات حيوانات يا ميكرو ارگانيسم‌هاي خاك به گیاهان سرایت کرده.  همچنین منجر به بيمار شدن آنها شود. البته وقوع اين مسئله در كشورهاي توسعه‌ يافته نادر است.

با کشت هیدروپونیک مشكل علف‌های هرز، ریشه کن می‌شود. به علت خالص بودن بستر‌هاي كشت و امكان ضدعفونی كردن آسان آن، بذر علف‌های هرز در آن وجود ندارند.

افزایش میزان توليد محصول

توليد در كشت هايدروپونيك بالا بوده و اين مسئله از نظر اقتصادي حتي استفاده از زمين هاي گران قيمت را توجيه پذير مي سازد.

اندوختن و حفظ مواد غذایی به آسانی

حفظ و نگهداري مواد غذايی آسان می شود. با ايجاد سيستم هاي بازيافتي يا چرخشي همواره مي‌توان محلول‌هاي غذايي هيدروپونيك مورد استفاده مجدد قرار گيرد. امكان آلودگي زمين و آب رودخانه‌ها به حداقل می‌رسد.

کمک به كنترل شرايط محيطی

چون در گلخانه هيدروپونيك عواملي چون نور، حرارت، رطوبت و تركيب گازهاي جو گلخانه و حتي محلول‌دهی طی یک برنامه زمان‌بندي شده است. خیلی سریع می‌توان شرایط محیطی را کنترل کرد.

آسان بودن كنترل شيميايي منطقه رشد ريشه

مسموميت‌هاي ناشی از وجود نمک‌هاي معدنی محلول غذایی را می‌توان با شستشو از محیط ریشه، خارج کرد. همچنين مقادير pH و EC (قابليت هدايت الكتريكي) را می‌توان، تنظيم نمود. علاوه بر اين در سيستم هيدروپونيك، مي توان از بروز مشكلات ناشي از تجمع نمک هاي معدني در منطقه رشد ريشه كه در كشت هاي خاكي اتفاق مي‌افتد جلوگيري نمود. به خصوص اگر از محلول غذايي با كيفيت خوب استفاده شود.

آسان‌تر شدن استقرار گياهان جديد

لطمات ناشي از جابجايي گياهان در سيستم هيدروپونيك، كاهش مي يابد.

آيش در برنامه تناوب كشت محصولات، وجود ندارد. از تمامي سطح كشت موجود در همه زمان‌ها مي‌توان استفاده كرد.

مصرف پومیس پوزولانی در کشاورزی و اصلاح خاک و چمن

خاک‌ کشاورزی و باغبانی اغلب یا به صورت ماسه‌ای هستند. یا به صورت رسی. خاک‌های ماسه‌ای به دلیل فاصله دار بودن دانه‌ها، تمایل به حفظ رطوبت و شرایط خنثی در آنها کم است. در حالی که در خاکهای رسی هوا به سختی جابجا شده و زهکشی نیز در آن به سختی صورت می گیرد.

هر چند که خاصیت تراکم پذیری در آنها بهتر است. اضافه نمودن پومیس در هر نوع این خاک‌ها باعث تعدیل شرایط و بهبود شرایط خاک می‌شود.

اثر پومیس در خاک های ماسه‌ای به صورت کاهش فاصله ذرات، افزایش قابلیت جذب رطوبت و حفظ و نگهداری آن و افزایش تمایل به شرایط خنثی می باشد. ولی نتیجه بکارگیری آن در خاکهای رس عبارتند از؛

1- ایجاد فضاها و منافذ کافی جهت زهکشی و جابجا شدن هوا

2- کاهش ترک خوردگی های خاک

3- جلوگیری از تراکم خاک

4- بهبود توزیع و انتشار ریشه گیاه در خاک

5- بهبود رشد و نمو گیاه در هر فصل و موقعیت مکانی

رشد و پرورش بذر

در این مورد اغلب از پومیس‌های دانه ریز استفاده می‌شود. از ویژگی‌های بارز پومیس منبسط که در نوع کاربرد مفید هستند. عبارتند از: توانایی نگهداری و حفظ رطوبت در میزان ثابت، خاصیت عایق، توانایی آن در انعکاس نور خورشید به خاطر رنگ سفیدش که منجر به دمای یکنواخت در اطراف بذرهای در حال رشد می شود. در بذر کاری از مخلوط پومیس، مواد آلی و خاک استفاده می‌شود.